Limonadewesp nipt op 1 in Nationale wespentelling

De ‘limonadewesp’ is met een verschil van slechts twintig exemplaren nipt de nummer 1 in de nationale wespentelling van 2026. De top 4 van de telling is identiek aan die van 2025.

De graafwespen completeren als nieuwkomer de top 5. Er zijn ruim 550 limonadewespen minder geteld dan vorig jaar, terwijl er wel meer deelnemers waren die gezamenlijk ook nog eens meer tellingen hebben uitgevoerd.

Dit jaar werden er 1126 limonadewespen geteld, een gemiddelde van 2,7 per telling. Dat is beduidend minder dan het gemiddelde van 4,3 per telling in 2025. Dit resultaat lijkt het beeld te bevestigen dat 2026 een slecht wespenjaar is. Bij de Wespenstichting merken ze daar echter niet veel van. Voorzitter Sjoert Fleurke: “Zowel het aantal hulpaanvragen als het aantal verplaatsingen van wespennesten is dit jaar fors gestegen. Het aantal hulpaanvragen staat dit jaar al op zo’n 3.000, terwijl we er vorig jaar net geen 2.600 hebben behandeld. En dan is het jaar nog niet eens voorbij.” Over het aantal verplaatste wespennesten kon Fleurke nog geen uitspraken doen: “Daar hebben we pas aan het eind van het jaar betrouwbare cijfers over.”

De gemiddelden per telling zijn in de meeste gevallen lager dan vorig jaar. Wel laten de graafwespen een opvallende stijging zien: van 0,33 per telling naar 0,58. Ook de geelpoothoornaar, tot begin dit jaar nog Aziatische hoornaar genoemd, laat een duidelijke stijging in gemiddelde zien. Met een stijging van 0,17 naar 0,29 is de stijging vergelijkbaar met die van de graafwespen. Net als de meeste wespen zijn ook de honingbijen en zweefvliegen zowel in aantallen als in gemiddelde per telling gedaald. “Dit bevestigt het beeld dat het slecht gaat met de insecten in ons land, en dat dit jaar niet alleen voor de wespen slecht is, maar ook voor veel andere insecten”, aldus Fleurke.

De afname van het aantal zweefvliegen kan een van de oorzaken zijn van minder wespen. Vliegen zijn belangrijke prooien voor wespen, minder vliegen betekent minder voedsel voor de larven. Zweefvliegen horen dus ook bij die prooien en kunnen als signaal worden gezien dat er minder prooien zijn voor de wespen. Deelnemers konden tijdens de telling ook ‘0 wespen’ opgegeven wanneer ze geen enkele wesp zagen. Dit is bij 22 tellingen ingevoerd, ook dat is een signaal dat 2026 een slecht wespenjaar is.

Hoewel ‘wespennest’ op het telformulier staat, was het voor een aantal deelnemers kennelijk niet duidelijk dat de wespen van dat nest niet hoefden te worden geteld. Enkele tellingen lieten uitzonderlijk hoge aantallen limonadewespen zien, waardoor er hertellingen nodig waren. Woordvoerder Nathan Veenstra van de Wespenstichting vertelt: “Er waren mensen die 100, 600 of zelfs 1800 limonadewespen hadden geteld, dat moesten wel nesten zijn. We hebben die mensen benaderd om dit te verifiëren en met hun antwoorden de aantallen handmatig gecorrigeerd. Zelfs die hertellingen moesten we nog eens controleren om er zeker van te zijn dat we de juiste cijfers hadden. Daarom duurde het langer tot we de definitieve uitslag bekend konden maken.“

Ook de ijverigheid van een aantal deelnemers zorgde voor extra uitzoekwerk. “Er was een aantal fanatieke tellers dat heel specifieke soorten opgaf in het vrije veld. Sommigen gingen zelfs zover om de wetenschappelijke naam op te geven", vertelt Veenstra. “Als liefhebber snap ik dat fanatisme heel goed, maar het is niet nodig. We hebben een aantal groepen met families en geslachten op het telformulier, waar deze soorten onder vallen. Dat is voor de wespentelling voldoende.” Een mexicaanse langsteelgraafwesp kan dus onder graafwespen worden geteld, en hoeft niet apart te worden opgegeven.

Landelijk waren er meer deelnemers aan de nationale wespentelling dit jaar, het aantal deelnemers uit Gelderland bleef met 58 stabiel. Zij telden gezamenlijk wel minder vaak: 83 keer tegenover 90 in 2025. “Het was zelfs nog even krap”, zegt woordvoerder Nathan Veenstra. “Tot het laatste weekend waren er meer deelnemers en tellingen uit Zuid-Holland. Gelderland heeft in de laatste twee dagen nog een inhaalslag gemaakt.” De stichting hoopt natuurlijk op nog meer deelnemers uit Gelderland in 2027, laat Veenstra weten.